Çevrimiçi

Ulûm-u riyaziye ulemasının [matematikçilerin] münasebet-i adediye [sayısal ilişkiler] içinde en latif düsturları ve avamca harika görünen kanunları, bu hesab-ı tevafukînin cinsindendirler. Hatta fıtrat-ı eşyada Fâtır-ı Hakîm bu tevafuk-u hesabîyi bir düstur-u nizam ve bir kanun-u vahdet ve insicam ve bir medar-ı tenâsüb ve ittifak ve bir nâmus-u hüsün ve ittisak yapmış.
Meselâ: Nasıl ki iki elin ve iki ayağın parmakları, a'sabları, kemikleri, hatta hüceyratları, mesamatları hesabca birbirine tevafuk ederler. Öyle de bu ağaç, bu baharda ve geçen bahardaki çiçek, yaprak, meyvece tevafuk ettiği gibi, bu bahar dahi az bir farkla geçen bahara tevafuk ve istikbal baharları dahi mâzi baharlarına ihtiyar ve irade-i İlahiyeyi gösteren sırlı ve az farkla muvafakatları, Sâni-i Hakîm-i Zülcemâl'in vahdetini gösteren kuvvetli bir şahid-i vahdaniyettir.

Ebced hesabının doğruluğu konusunda yukarıdaki delilleri ortaya koyan Bediüzzaman'ın vardığı sonuç şudur:

İşte madem bu tevafuk-u cifrî ve ebcedî, bir kanun-u ilmî ve bir düstûr-u riyazî ve bir nâmûs-u fıtrî ve bir usûl-ü edebî ve bir anahtar-ı gaybî oluyor. Elbette menba-ı ulûm ve mâden-i esrar ve fıtratın tercüman-ı âyât-ı tekviniyesi ve edebiyatın mu'cize-i kübrası ve lisan'ul- gayb olan Kur'an-ı Mu'ciz'ül-Beyan, o kanun-u tevafukîyi, işaratında istihdam, istimal etmesi i'cazının muktezasıdır.