Bu forumdaki linkleri ve resimleri görebilmek için en az 25 mesajınız olması gerekir.
İsrail'de ekonomik sıkıntılar ve artan işsizlik nedeniyle başlayan protestolar bir 'İsrail baharı'ne neden olur mu?
İsrail’de hayat pahalılığını protesto etmek için düzenlenen gösteride, 57 yaşındaki İsrailli işsiz ve evsiz Moşe Silman’ın kendini yakması ülkede büyük bir şoka neden oldu. Bu olay akıllara geçen yıl Arap dünyasını etkisi altına alan Arap Baharı’nı getirdi. Tıpkı İsrailli Moşe gibi Tunuslu Muhammed Buazizi’nin de kendisini yakmasıyla halk, ekonomik sorunlar ve diktatör rejimlere karşı isyan bayrağı açmıştı. Tunus’ta başlayan olaylar adeta bir domino etkisiyle Libya, Mısır ve Suriye’ye sıçramıştı. Benzer eylem, gündeme “Acaba İsrail’de bir İsrail Baharı yaşanır mı?” sorusunu taşıdı, konunun uzmanları farklı değerlendirmelerde bulundu.
‘İSRAİL GEÇEN YILDAN BERİ BAHARI YAŞIYOR’
Habertürk Gazetesi Dış Haberler Müdürü Soli ÖZEL:
“Bütün dünyada Arap Baharı’yla birlikte eşitsizliklere karşı önemli hareketler oldu. Çin’de, Londra’da, İtalya ve Amerika’da aynı dönemde olaylar oldu. Geçen sene yaz aylarında İsrail’de de orta sınıf İsrailliler caddeleri işgal etti. Baştaki talepleri imar politikasının değiştirilmesi ve insanların daha düşük fiyatla ev alabilmelerini sağlayacak düzenlemeler yapılmasıydı. ‘Orta sınıf şehirde yaşayamayacak hale gelmesinler’ talepleri oldu. Bu protestolar 3-4 ay dalgalandı. Sonra ufak ufak gündemden düştü. Moşe Silman’ın kendini yakması geçen yılki gösterilerin 1’inci yıldönümüne denk geldi. Kendisi geçen yılki gösterilere de katılmış. Bırakmış olduğu notta ‘Devlet beni soydu’ diye şikâyet etmiş. İsrail demokratik bir ülkedir. Kaynakların işgal altındaki topraklarda inşaat yapımına ayrılmasını tepki artmaktadır. Yani İsrail Baharı geçen yıl başladı ve devam ediyor. Bu durum devam edecektir. Bunun etkileri olacağını düşünüyorum.”
‘BAHAR OLABİLİR AMA SİLAHLA DEĞİL’
ODTÜ Siyaset Bilimi Öğrt. Üys. Prof. Dr. Süha BÖLÜKBAŞI:
“Arap ülkelerinde meşru olmayan yönetimler işbaşındaydı, sahte seçimlerle iktidara gelmeleri söz konusuydu. İsrail’de sahte seçim olduğunu söyleyemeyiz. Küresel ekonomik krizin İsrail gibi güçlü bir ekonomisi olan bir ülkeyi dahi etkileyebileceğini kimse tahmin edemezdi. İsrail’de de bir İsrail Baharı olabilir ama bu Arap ülkelerinde olduğu gibi isyanla, silahla olmaz. Çünkü insanlar gösteri yapabilirler ama bir şekilde varlık nedenleri şu ya da bu şekilde otoritenin ayakta kalmasıdır. Hükümetler gidebilir ama silahlı ayaklanma, bunları bastırma gibi şeyler olmaz. İsrail Baharı seçimlerle olur. Halkın protestoları nedeniyle seçime gidilebilir. Ama bir İsrail Baharı olmayabilir de.”
‘BEĞENİN YA DA BEĞENMEYİN İSRAİL’DE DEMOKRASİ VAR’
Habertürk Gazetesi Yazarı Amberin ZAMAN:
“Arap Baharı benzerinin İsrail’de yaşanabileceğini temelden kabul etmiyorum. Çünkü beğenin ya da beğenmeyin İsrail’de demokrasi var ve İsrail halkı yönetimlerini özgür, hilesiz seçimlerde değiştirme hakkına sahip. O açıdan herhangi bir paralellik kuramıyorum. Ancak şunu söyleyebiliriz; şu ana kadar Netanyahu hükümetinin politikalarıyla birlikte barıştan gittikçe uzaklaşılıyor. İsrail’in temellerine dinamit yerleştirilmiş vaziyette. Çünkü statüko sürdürebilir bir statüko değil. Bir tarafında bir halkın haklarını gasp etme, zulm etme üzerine kurulmuş bir düzen var. Ama bu düzeni de sürdüren siyasetçileri iktidara getiren İsrail halkının kendisi.”
‘İSRAİL’DE DEMOKRASİ VAR, BAHAR OLMAZ’
Eski Dışişleri Bakanı Hikmet ÇETİN:
“İsrail demokrasinin bütün kurallarıyla işlediği bir ülke. Kuruluşundan beri hiçbir farklı rejim söz konusu olmadı. Her sorunun çözümünü seçimle arayan bir ülke. Bu nedenle Arap ülkeleriyle karşılaştırılamaz. Seçimse seçim yapılıyor. Herkes sandığa gidiyor, koalisyonlar kuruluyor. Bütün demokratik kurumlar ve kanallar açıkken İsrail Baharı gibi bir şey beklenmez. Sorun çıktığı zaman demokrasi içinde çözülür.”
‘İSRAİL DİN DEVLETİDİR, GÜÇLÜ BAĞLARI BAHARI ENGELLER’
Okan Üniversitesi Ulus. İlişk. Böl. Başk. Prof. Dr. Mustafa KİBAROĞLU:
“Hayır İsrail’de bir İsrail Baharı yaşanmaz. Çünkü İsrail bir din devletidir. Bir ülküdür Yahudiler için. İsrail devletini kurmak onların yüzlerce yıllık hayali olmuştur. Yahudiler arasında güçlü bir bağ söz konusudur. İsrail devleti ve Yahudi toplumu, yaşam şartları, güvenlik ya da ekonomik standartı olsun, sosyal çevresini bilerek ve farkında olarak oraya bilinçli tercihle gitmişlerdir.”