Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler her zaman ve her koşulda kendi önem ve değerlerine dair abartılı bir inanç içindedir. Bu kişiler her zaman haklı olduklarını düşünürler. Kendi hatalarının üstünü örtmek veya gündemden kaldırmak için diğer kişileri eleştirirler. Çoğu zaman bir yönleriyle dikkat çekici ve başarılıdırlar.
Gösterdikleri aşırı özgüven derinlerindeki kırılgan benliklerini ve değersizlik duygularını gizleme çabasından kaynaklanmaktadır. Bu sebeple değerli olma hissini çoğu zaman dışarıdan, kendilerine hayran olacak insanlar yoluyla kazanmaya ihtiyaç duyarlar.
Narsistik bir kişiliğe sahip olmak kişinin kendisine yeterince sıkıntı getirir. Narsistik kişiliğe sahip olmak kadar böyle bir kişiyle yaşamak da başlı başına bir problemdir. Her ne kadar kişilik bozukluğu olan kişi bilinçli olarak diğerine kötülük yapmak amacıyla davranmasa da davranışlarının diğeri üzerindeki etkisinin farkında değildir. Diğeriyle duygudaşlık kapasitesi yeterince gelişmemiştir. Bu nedenle sorunlar yaşandığında kendisi de, farklı nedenlerle de olsa diğeri gibi üzüntü, sıkıntı, kızgınlık, suçluluk gibi olumsuz duygular yaşar. İlişkideki olumsuz duygular her iki kişiyi de etkiler ve huzursuz eder.
Özellikle de bu kişi ebeveyn, eş, çocuk, kız/erkek arkadaş gibi yakın ilişkilerinizdeki biriyse problem katmerlenebilir. Ancak kendi tutum ve davranışlarınıza dikkat ederek sorunların içinde kaybolmamayı öğrenebilirsiniz.



İşte dikkat etmeniz gereken bazı önemli noktalar:


Kişilik Özelliklerini Tespit Edin


Yakınınızın narsistik kişiliğin hangi özelliklerini sergilediğini fark edin: Her zaman kendisinin haklı olduğunu mu düşünüyor, sürekli onaylanma mı bekliyor, sizi kıskanıyor mu, her koşulda sizi eleştiriyor mu, hatalarını dile getirdiğinizde hiperaktif olup çileden mi çıkıyor, yanlış davrandığını hiçbir zaman kabul etmiyor mu?



Anlayış
Diğerinin nasıl olup da narsistik bir kişilik geliştirdiğini anlamak iyi bir başlangıç olacaktır. Kendisiyle geçmişi hakkında konuşabilirsiniz. Çocukluğu, gençliği, evliliğinin ilk yılları hakkında bilgi edinin. Çoğu durumda cevap aile içi ilişkilerdeki anahtar rollerde gizli olacaktır.



Kendinizi Toplayın
Narsistik biriyle yaşarken kendinize ait alanı korumayı öğrenmek zorundasınız. Narsistik kişiler farkında olmadan yakınlarının özgüvenlerini zedeler. Gereğinden fazla olumsuz etkilenmemek için nasıl bir yol izleyeceksiniz? Kendinize olan güveninizi kaybetmemeye dikkat etmeniz gerekecektir. Eleştiriye açık kalabilmekle gereksiz yere suçluluk duygusu taşımak farklı şeylerdir.



Empoze edilen suçluluk duygusunu anlayın ve üstlenmeyin
Narsistik kişiler çoğu zaman diğerlerinin hatalarını konuşur, kendilerininkileri değil. Bu diğerleri uzak kişiler olabileceği gibi en yakınındaki siz de olabilirsiniz. Çoğunlukla suçluluk duyguları uyandıracak bir biçimde iletişime girerler. Böyle bir eleştirilme ve suçlanma çarkında kendiniz kaybetmemeniz gerekir. Narsist kişiler sadece kendi duygularıyla ilgilenirler, diğer kişilerinkiyle değil. Bu durumda kendi duygularınızı korumak sizin sorumluluğunuzdadır. Narsistik yakınınızın değil. Aksi halde gereksiz yere acı çekebilirsiniz.



Sakinliğinizi Koruyun
Narsistik kişilerle beraberken söyledikleri kışkırtıcı sözlere tepki göstermemeye çalışın. Onun tipik davranış biçimi, sizden sürekli tepki almaya çalışmaktır. Ve sizin yapmanız gereken onu bundan mahrum etmektir. Ancak sınırları aşmaya çalıştığında kararlı ve sakin kalarak “hayır” deyin. Böyle anlarda bile kızgınlık asla göstermemeniz gereken bir duygudur. Yakınınız kızmanızı, kızgınlık duygularının etkisiyle aptalca bir şey yapmanızı bekleyecek ve daha sonra sizi bunun için suçlayacaktır. Ona böyle bir şans verip vermek istemediğinizi iki kere düşünün.




Klinik Psikolog Selen Fehimoğlu
Psikolog, Veritas Psikiyatri ve Beyinbilimleri Psikoterapisti.